السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
558
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
پيامبران و فرودآمدن كتابهاى آسمانى به سه گروه عمده تقسيم گرديدهاند : گروه اول : كسانى هستند كه مشمول توجهات و عنايات الهى و نعمتهاى شيرين و لذتبخش خداوند گرديده و به راه راست و مستقيم هدايت و رهنمون شدهاند ، به راهى كه آنان را به مقصد و مطلوب نهايى و هدف غايى انسانى رسانيده است و اعوجاجى در آن راه ندارد . گروه دوم : كسانى هستند كه راه راست و مستقيم را كه انسان را به سوى سعادت ابدى مىبرد ، گم كرده و به چپ يا راست منحرف گرديده و راه حق را گم كردهاند ولى در برابر حق ، عناد و لجاجت نورزيدهاند گرچه در پيدا كردن راه حق تقصير و كوتاهى كردهاند و از روى لغزش و اشتباه ، راه خلاف و انحراف مىپيمايند كه اگر به اشتباهشان پى ببرند و راه حق را بيابند ، در برابر حق تمرد و سركشى نمىكنند و از آن سرباز نمىزنند و راه خلاف و انحراف را ادامه نمىدهند . گروه سوم : كسانى هستند كه حب ثروت و مقام آنان را به سوى عناد كشانده است و در برابر حق ، لجاجت به خرج مىدهند و با آن خصومت و دشمنى مىورزند ، بعضى از آنها از اول ، حق را نشناختهاند و بعضى دگر نخست با حق آشنا بودند ، بعدا به مقام انكار حق بر آمدهاند و اين افراد در واقع بنده و برده هواى نفس خود بوده و از اميال و هوسهايشان پرستش و پيروى مىكنند . خداوند در سورهء ديگر قرآن مجيد به اين گروه اشاره مىفرمايد ، آنجا كه مىفرمايد : أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ . « 1 » آيا ديدى كسى را كه هواى نفس خويش را ، خدا و معبود خود قرار داده است ؟ البته اين طايفه در كفر و ضلالت شديدترند و در اثر عناد و لجاجتى كه در برابر حق دارند ، به عذاب بيشترى سزاوارند و بيشتر از طايفهء دوم مورد غضب پروردگار قرار مىگيرند و چون بشر طبعا از غريزهء حب ثروت و مقام خالى نيست ، تا هدايت ربانى شامل حالش نشود ، از سقوط در ضلالت و گمراهى و غلبهء هوا و هوس در امان نيست ، چنان كه در قرآن مجيد به اين حقيقت اشاره شده ، آنجا كه آمده است : وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ ما زَكى مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَداً وَ لكِنَّ اللَّهَ يُزَكِّي مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ . « 2 » و اگر فضل و رحمت الهى بر شما متوجه نبود ، هرگز احدى از شما پاك نمىشد ولى خداوند
--> ( 1 ) جاثيه / 23 . ( 2 ) نور / 21 .